Problemy poznawcze po zatrzymaniu krążenia

20 kwietnia 2015, 10:55

Połowa pacjentów, którzy przeżyli zatrzymanie krążenia, ma problemy poznawcze, np. pamięciowe i dotyczące uwagi. Ponieważ podobne natężenie zjawiska zaobserwowano w kontrolnej grupie osób po zawale serca, naukowcy z Uniwersytetu w Lund sądzą, że przyczyną zaburzeń nie jest wyłącznie zatrzymanie krążenia i niedobór tlenu w mózgu.



Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


© DoA, Scott Bauer

Manipulowanie kwaśnością

12 lipca 2007, 10:34

Kwaśny jest jednym z pięciu podstawowych wyczuwanych przez człowieka smaków. Za powstające wrażenie odpowiadają kwasy organiczne. Wiele z nich występują naturalnie w różnych produktach. Tutaj kilka przykładów: kwas cytrynowy (występuje szczególnie obficie w cytrusach), kwas jabłkowy (odpowiada za kwaśny smak niedojrzałych jabłek) czy kwas mlekowy (spotkamy go w jogurtach, zsiadłym mleku i wszystkich przetworach kiszonych).


Niespodziewane powiązania móżdżku z kreatywnością

1 czerwca 2015, 11:52

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda odkryli związek między twórczym rozwiązywaniem problemów a nasiloną aktywnością w móżdżku, struktury kojarzonej raczej z utrzymywaniem równowagi.


Odzyskany tradycyjny śpiew pomoże ocalić skrajnie zagrożony gatunek ptaka?

8 kwietnia 2026, 11:05

Naukowcom z The Australian National University oraz Taronga Conservation Society Australia udało się odtworzyć utracony tradycyjny śpiew skrajnie zagrożonego australijskiego koralicowca królewskiego (Anthochaera phrygia). Odzyskanie tej pieśni może pomóc w ocaleniu tego endemicznego dla południowo-wschodniej Australii ptaka. Śpiew odgrywa kluczową rolę w łączeniu się pary, ustanawianiu terytoriów, nawiązywaniu więzi społecznych. Ptaki uczą się komunikowania od starszych doświadczonych użytkowników. Tymczasem na wolności pozostało zaledwie 250 Anthochaera phrygia.


Phalaenopsis© Aradlicencja: GNU FDL

Storczyki pamiętają czasy dinozaurów

30 sierpnia 2007, 09:19

Paleobotanicy twierdzą, że zanim wymarły, dinozaury mogły nacieszyć oczy widokiem storczyków. Do takich wniosków doszli dzięki owadowi zatopionemu w kawałku bursztynu. Na grzbiecie pozbawionej żądła Proplebeia dominicana ujrzeli bowiem całkiem sporo pyłku. Oznacza to, że rośliny okrytozalążkowe pojawiły się na Ziemi ok. 76-84 mln lat temu, czyli sporo wcześniej niż do tej pory sądzono.


Skrzela nie do oddychania, ale regulowania pH

6 lipca 2015, 09:17

Pierwotnie rybie skrzela wyewoluowały nie do oddychania, lecz by równoważyć pH organizmu.


Człowiek, szczur, mysz i makak starzeją się w zaskakująco podobny sposób

9 czerwca 2026, 10:02

Myszy, szczury, makaki i ludzie starzeją się w zaskakująco podobny sposób. Na łamach Nature ukazały się wyniki niezwykle interesujących badań, z których wynika, że możliwe jest bardzo precyzyjne określenie wieku biologicznego komórki oraz obliczenie przewidywanego czasu śmierci.


© johannrelalicencja; Creative Commons

Kosmiczny jeżyk

17 października 2007, 10:30

Najlepszym kształtem pojazdu kosmicznego, który zagwarantuje bezpieczeństwo załodze długodystansowych lotów, wcale nie jest rakieta, ale coś przypominającego jeżyka z grejpfruta z powbijanymi na wykałaczkach w skórkę wiśniami – twierdzi Ram Tripathi, inżynier z laboratorium badawczego NASA w Hampton.


Kłopoty z Alphabetem

12 sierpnia 2015, 09:22

Ledwo Google ogłosił powstanie holdingu Alphabet, a już pojawiły się pierwsze problemy. Okazało się, że domena alphabet.com oraz znak handlowy Alphabet należą do BMW. Niemiecki producent samochodów nie ma zamiaru sprzedawać swoich praw.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk